180615 Crazy Horse Custer SP MtRushmore

We hebben een drukke dag voor de boeg en rijden al vroeg weg, na het water aangevuld te hebben. Het is frisser, en bewolkter.

De eerste stop is Crazy Horse Monument. Zonder staatssteun wordt hier op bijzondere wijze uit een berg de beeltenis van een indiaan op zijn paard uitgehakt. Een aantal Indiaanse stamhoofden besloten dat Crazy Horse zou worden uitgebeeld. Een Poolse beeldhouwer die ook bij Mt Rushmore was betrokken kreeg het virus ook te pakken, na een verzoek van Standing Bear.

Hij maakte een 1:34 sculptuur en begon met de hand en een drilboor aan de enorme taak waar zijn hele gezin zo aan verknocht raakte dat ze allen er nog leiding aan geven.

Het zal nog tientallen jaren duren voor het af is.

De familie heeft een historisch, cultureel en educatief centrum opgericht. Er is een Museum van de Noord Amerikaanse Indianen, een Universiteit e.d. Een film geeft uitleg over hoehetzogekomenis. Er zijn ook veel kunstzinnige artiesten met hun koopwaar. Jammer is dat deze kramen meer centraal staan dan de museumstukken en -informatie. De vele info is hier lastig samen te vatten, doen we dus niet. Het restaurant heeft pulled pork sandwitch en gratis koffie, wat ons ontbijt vormt tegen 9.30u. Terwijl we op ‘performance’ wachten, babbelen we wat met een Doodle-eigenaar die Holland goed kent en onze wagen zag. Mar koopt nog wat bijzondere zeep.

We rijden zonder verder wachten terug naar Custer en gaan dan meteen de hw89 in die eerst door een stukje Black Hills en dan in Custer SP uitkomt. Nog in de Black Hills is het meteen raak. Een Elk met 25 Bisons staan en liggen te eetstapliggen.

Vervolgens slingeren we steeds hoger in wat we Menhir City gingen noemen en hier de ‘Needles’ heet. Bijzonder fraaie granietformaties, smalle steile slingerwegen en tunnels waar we alleen doorkomen met ingeklapte spiegels en adem in.

We zijn in het granieten centrum aanbeland van de Black Hilles, waar omheen een 180m diepe rand Limestone met Dolomite zit met talloze grotten en breuklijnen (zoals Wind Cave), dat weer omringd wordt door een smalle rand ijzerrijk zandsteen (Spearfish formatie) en daarom heen is een rand Dakota Hogback zandsteen. Veel variatie in ondergrond die hier omhooggedrukt is ooit en centraal het meest (1650m hebben we gemeten als hoogste punt op de weg). Dus zitten we middenin de haarspeldbochten en steile wegen en gevarieerd terrein.

Eenmaal een stuk lager wordt het minder rotsig aan de oppervlakte, groener, natter. Prompt zien we een Bison stier lekker liggen herkauwen.

Eind van de dag zien we (wrsch) ditzelfde dier op dezelfde plek nog steeds liggen. We slingeren verder omlaag en willen de Wildlife Road tegen de klok in rijden. Oeps, verkeerde afslag en we rijden met de klok mee over een doorsteek, oostelijk. Dat heeft ook zijn voordelen zoals een aantal eenzame Pronghorns, waaronder een hinde met kalf (nouveaute!), ijseten bij de winkel en rondneuzen bij het Vis.C., vooral in bloemenboekjes. Daar staat op een maquette een Bisonminiatuur precies waar wij nog heen willen rijden; goed voorteken!

We tuffen verder met iets later een ontmoeting met een tiental Burros (Wilde Ezels)! Nieuwe soort!! Prachtig! En voort gaat de rit, zuidelijk. Een stop voor de lunch en toiletlegen rond 16u is wel wat laat, maar ach….

Dan zetten we aan voor de lange verdere rit zuid- en westelijk als het verkeer vertraagt en stilkomt. Jawel, heeeeeel Bisonder!! Honderden Bisons lopen naast en op de weg.

Zowel links als rechts als vooruit wemelt het van koeien en kalveren en soms een stier. Af en toe is er ruimte om iets door te rijden waarna het spektakelt zich herhaalt… en herhaalt. Waar we denken de laatste tegen te komen blijven ze rechts uit het bos komen, rennend meestal.

Wat een mazzel dat we verkeerd reden en ons lieten vertragen!

Dan hebben we de gigakudde achter ons en rijden door. Wat verder ligt een groep van 10 koeien en kalveren. Nog wat verder een stier. Dan rijden we rechtsom noordwaards, zien de ochtendstier weer, en steken een route in die naar de oostflank gaat, waar noordelijk Mt Rushmore ligt. Ineens steekt een vrolijk klein roodachtig koppie uit de berm omhoog en een minivos komt te voorschijn: een Kitten Fox! Nieuwe soort, en zeeer apart! Fenominaal!

We komen op de noordroute waar we de Pigtail curve rijden met twee tunnels en twee keer een gesplitste weg met elk één smalle kronkelige baan….rustig aan…. We stoppen nog even bij een uitzichtpunt zonder uitzicht waar we een familie onze kaart geven. Zij denken 16.30u nog even de hele tour te gaan maken……

Wij rijden het park uit en linksom 5km naar Mt. Rushmore. We zijn er vroeg en twijfelen wat te doen. Gaan en wachten? Of verder rijden? We gaan, vrije toegang met betaald parkeren, kijken rond, nemen een Bison Stew, eten die onder toezicht van 4 Yellow Bellied Marmots

en twijfelen opnieuw want het spektakel begint pas om 9u. Eerst bekijken we 4 presidentskoppen. Tja, netjes afgewerkt boven op een bergtop met daaronder het puin dat ze achterlieten.

Er vlak voor een hoop banken in theatervorm met een reuzepoppenkast er voor.

Er boven een tweede rij banken aansluitend op de entree-boulevard met palen met de vlaggen van de staten.

In de auto hebben we pauze met elektronica en tegen 8u gaan we kijken hoe Amerikanen zichzelf oppeppen. Rond 8.30u begint de muziek, vaak Engelse marsen. Wat later een rangerjuf die de bankzitters in tweeen deelt en vragen stelt over de 4 presidenten. Jong en oud antwoordt braaf en klapt etc., komisch. Dan vertelt de juf over de Engelse oorlog en het ontstaan van de VS. Een filmpresentatie gaat er verder op in en doorloopt de verdere geschiedenis. Terloops en toevallig worden minder fraaie onconstitutionele fasen overgeslagen (Verdragsbreuk, Genocide en transportatie first nations, Manzanar, Rassenscheiding, McCarty, bemoeienis met Vietnam, Korea, etc.) .. Natuurlijk wordt er met de hand op het hart (door sommigen) meegezongen met het volkslied. Daarna worden militairen naar voren gehaald (‘thank you for your service’) en beapplaudiseerd. We gaan gauw weg. In het donker zoeken we een eerder opgemerkt plekkie voor de nacht. We vinden het en zo is het wel weer goed voor vandaag.

Beestjes en plantjes: Gisterenavond zag Mar een flinke muis lopen, in de cabine op de vloer. We kregen van de campingmijnheer een zakje ‘aas’. De muis zal het graag openen, opnemen en bekomen…. Tot nu is de zak nog heel, en de muis niet meer gezien….Duimen!!

Wat opvalt: we zijn net over de 68000autokm’s gegaan.