180810 tm 12 Valdez

180810 middag. Vanuit Anchorage rijden we richting Wassili en pikken een lifter op die daar heen wil, Tracey, die een onduidelijk verhaal heeft, onder meer over het uitstrooien van de as van zijn vermoorde moeder over Mt. Susitna oftewel de ‘Sleeping Lady’. Bij Palmer slaan we rechtsaf richting Glenallen en Tok, langs de Matunuska River. De km-totaal-teller staat op 77000; hier begint feitelijk onze afreis naar het oosten. Nog in Palmer is een flink stuk Rockfisch hoofddeel van de lunch, heerlijk!

De weg is prima, het uitzicht vaak prachtig op de rivier, de bergen en de valleien met af en toe een ondergelopen valleitje. Halverwege Palmer en Glenallen is er uitzicht op de Matanuska Glacier. Deze meet 35mijlx4mijl, maar wij zien hem een stuk minder breed, met aan de zijkanten ruw opgeworpen grond en morenen van toen hij nog veel breder was. De tong van de gletsjer hangt in de rivier, of voedt de rivier daar.

Deze tong is een enorm lange sliert die slingerend uit de bergen komt. Bovenop de bergen zijn een groot ijsveld en veel besneeuwde en beijsde toppen te zien. Naarmate we er langs rijden verdiept dat beeld zich en zien we het steeds uit een andere hoek. Een teleurstelling is dat je er niet gemakkelijk bij kunt komen. De tongpunt ligt een eind lopen in de vallei met hellingen tot 11%. Hoewel ik meer heb verwacht is het toch een heel apart gezicht. Totaal anders dan we tot nu toe zagen.

Weer iets verder ligt de Sheep Mountain, met een mooie kleurrijke rotshelling.

Hier schijnen Dall Sheep ‘lick’plekken te hebben waar ze zouten en andere minerale vinden. We zien ze niet, maar misschien morgenochtend wel! Dus maken we hier een grote moot Red Salmon (Sockeye) soldaat, wederom heerlijk!!

180811. ’s Ochtends is er ook geen schaap te zien. We gaan eerst rijden, wat later dan gedacht. Langzaam verandert het landschap en wordt de vallei langer vlakker en met minder bergen rondom en met iele White Spruce (o.i.d.) bossen en wat verdronken valleitjes. Langs de weg valt het overdadige pluis van de Yellow mountain Avens aka Drummond’s Aven aka Dryas op. Zo’n 50 mijl verder tanken we in Glennallen voor $3,57/g en checken de lpg-voorraad die nog voldoende lijkt voorlopig. Dan verlaten we de hwy1 en slaan rechtsaf de hwy4 in, waar we dus even van onze oostelijke thuiskoers afwijken voor een paar dagen.

Het eerste stuk is ook deze weg grotendeels prima. Al snel komen we bij het Wrangle en Elias NP vis.c. waar ook het Ashna Heritage Center is. Deze laatste blijkt gesloten op zater- en zondag. Het vis.c. heeft een aardige collectie schedels en de nodige info over Valdez voor ons. In een brochure kom ik te weten wat ik wil over de beren interessante plaatsen bij Valdez.

Het Wrangle NP is het grootste VS NP en strekt zich uit van Glennallen tot de kust in het zuiden en de grens met Canada in het oosten. Het bevat 9 hele hoge pieken, echter de Denali is hoger. Ook bevat het ruim 50 gletsjers en het grootste aaneengesloten ijsveld. Het gebied bevat relatief veel Ashna en een enkele Tlingit first nation gemeenschappen.

We kunnen niet door het NP maar rijden er langs. De afslag naar Copper City skippen we; in dit gebied werd ruwe koper gevonden, die de Athna verhandelden en waar de Tlingit hun schilden van maakten. De weg wordt nu soms een drama met scheuren, potholes en patchwork en vraagt doorlopend aandacht en bijsturen want alles rammelt. Bij mp60 stoppen we even om te toiletten, benen te strekken en de Alberta Rose, Salmon Berries, Monnikskap etc te bewonderen. Nog 60 mijl te gaan dus. Al snel passeren we de Worthington Glacier rechts, dus buiten Wrangle NP maar binnen Guchak NP. De bergen worden steeds groter en puntiger en komen steeds dichterbij. We stijgen al langere tijd flink en overal is er mist of zijn er wolken.

Het begint te miezeren en we dalen vrij snel vrij sterk af vanaf de Thompson pas en draaien dan Keystone Canyon in, waar de berghellingen erg dichtbij komen. Eerst stoppen bij de Bridal Veil Falls links en iets verder bij de Horsetail rechts.

Dan is het nog 10mijl naar Valdez maar de bewoning is hier en daar al zichtbaar. Rechts proberen we de afslag naar Robe Lake wat een rustiek plekje is bij het meer waar een Kingfisher (Ijsvogel) ons komt begroeten. Helaas is overnight camping verboden. We rijden door naar het Guchak vis.c. in de hoop beren vanaf het platform te zien. Helaas, maar wel erg veel binnendringende, zo druk is het, Pink zalm.

Dan rijden we naar Allison Point en gaan daarvoor de Dayville Road in langs de Solomon Gulch Fish Hatchery naar de Olietankerterminal waar de Alyeska Pipeline terminal is. Een km voor het eind is links een nauwelijks zichtbaar watervalletje dat als slingerende kreek om een eilandje heen met een bocht naar een pijp onder de weg door de baai in stroomt.

Nb. Diverse onderstaande foto’s heb ik uit filmpjes geplukt, of zijn op te grote afstand genomen en zijn wat onscherp. Beter dan niets, wel.

Het geroep van de vele meeuwen die er zitten is niet van de lucht. Rechts ligt een modderpoel met wat meeuwen. Vanaf de pijp ligt het water meer dan Propvol met dode vis en spartelende vis. Ze komen uit de baai door de buis tegen de kreekstroom in naar binnen hoewel je dat niet echt ziet, gek genoeg. Het is eb. Spartelen is niet het goede woord, ze doen hevig hun best met de buik vooruit te tijgeren en te dringen en een nestkuil (‘redds’) te graven om daar hun eitjes te lozen. Ook vechten ze zich zo door ondieptes. Het droge deel staat vol lang omgevallen gras. Achteraan is een oevertje, een klein groenstrookje met overhangend groen waarachter en -naast de rotswand omhoog gaat. Daar weer achter is een poeltje in de schaduw waar het watervalletje in plonst. En daarachter buigt een kale schuinstaande boomstam naar links met de kruin onzichtbaar tussen het andere loof.

In de baai zitten drie Bald Eagles op een stuk hout. We staan even beide zijden te bekijken, maar verder is er geen beweging, buiten een local, ‘baardmans met pet’ die er met zijn camera op statief bij staat alsof hij er geworteld is. Hij zegt dat hij al een tijdje niets gezien heeft en we rijden door. De wegkanten krijgen in eens genummerde stukken en dat blijken camperplaatsen te zijn. In de baai rugdobbert een Zeeotter, vermoedelijk met buikje gevuld met verse zalm. Aan het eind mogen we niet verder en draaien om en rijden langs de toiletten- en ‘officecamper’-groep, waar een oude getijdetabel hangt, terug naar de Propvol plek.

Daar net aangekomen om 7.30pm ontstaat er wat beroering want een Zwarte Beer komt te voorschijn uit het groen van de linkeroever en kuiert naar achteren. Het is een flink vol dier met diepzwarte glanzende vacht die naar het eilandje oversteekt en op de rand vis gaat besnuffelen, meer doet hij er niet mee.

Uiteindelijk neemt hij toch een zalm mee het eilandje op en lijkt er in te bijten. In de kijker is te zien dat hij een stuk uit de buik beet waarna hij er mee klaar is en de zalm spartelend het water bereikt en er buikloos in verdwijnt. Het begint iets te regenen.

Tegen 10pm komt links heel even een zwarte Beer uit de begoeiing te voorschijn en is net zo snel verdwenen. Iets later spurt iedereen om ons heen naar de auto’s en rijden een stuk verder naar de baaikant. Er is een zwarte Beer overgestoken en deze loopt nu over de schorren. Het is een groot zwaar dier met een hoge achterkant en een ‘homp’ op de schoft. Een diepzwarte Grizzly dus!

Hij wil duidelijk terug over de weg naar de berghelling maar is schichtig voor de auto’s die telkens voor hem opduiken en stoppen. Dan draait hij om en komt achter onze wagen in een draf over de weg heen.

Alles bij elkaar een weergaloos schouwspel!

We rijden iets verder tot een brede ruimte langs de weg ons het vertrouwen geeft daar te kunnen blijven voor de nacht. Het begint stevig te regenen.

180812. Het regent de hele nacht en het houdt niet op. Om 6.30am staan we op en zijn we op weg naar de Propvol Plek waar we de eerste zijn. Mar is goed wakker, maar ik ga nog even naar de 1e verdieping. Om 8u ziet Mar een Zwarte Beer opduiken. Hij gaat op het midden’eilandje’ aan het werk en gaat er af en toe even voor zitten. Hij haalt een vis uit het water en met zijn kont naar ons toe neemt hij die onder poten. Dan steekt hij over naar de linkeroever

en pakt daar de volgende. De vis spartelt en hij legt beide poten er op en gaat er bij liggen, even. Hij steekt weer over en komt dichtbij om op 10m afstand zijn kunsten te vertonen.

Tegelijk komt van rechtsachter een Zwarte Beer te voorschijn.

Deze komt eerst dichterbij maar loopt dan weer terug en verdwijnt tussen het achterste geboomte, waar hij vrij steil omhoog wegloopt. Beide Beren hebben een flinke Vvormige witte vlek op de borst.

De meeuwen slenteren op hun dooie akkertje wat heen en weer tussen de zalmlijken en de kuitschieters. Een flink aantal, onervaren?, trekt onverrichterzake aan de vinnen van de zalmen in de hoop dat de vis openscheurt. Een paar, ervaren!, vogels pikken tussen de kieuwdeksels door en bereiken daar wel enigszins het binnenste. We zien vnl Glaucous Gull (aka Bonaparte Gull?). De zalmen hebben voor zover te zien allemaal witte buiken, donkergrijze zwartgestippelde ruggen, hoge rug en een scherp oplopende bek; Pink aka Humpy Salmon van pakweg 2kg elk dus, die van juli tot september aankomen op de plaats die ze verlieten 1.5 jaar geleden. Voordat ze daar zijn aangekomen stoppen ze al met eten en alle energie gaat naar de eitjes en de milt voor kracht, ze verkleuren van zilvergrijs naar hun doodskleed, krijgen scherpe bek en tanden, absorberen hun schubben en verliezen hun beschermende slijmlaag zodat ze levende zombies worden die al door bacteriƫn en schimmels worden aangetast. De Pink horen een rode kieuwrand te hebben, maar die zien de beren wel en wij niet.

De tweede en grotere hier voorkomende soort, Chum aka Dog Salmon met groengrijze onderzijde en donker gestreepte rug en flanken, zien wij hier nu niet. Die zijn 2-4jaar in zee en wegen ruim 5kg elk. De eitjes blijven in de nesten tussen de kiezels tijdens de winter, van zuurstofrijk water voorzien door het gletsjerwater. In het voorjaar begint de strijd ongegeten de zee te bereiken. Ik vraag me af waarom ze niet na het kuitschieten alsnog worden gevangen voor menselijke consumptie, maar ga er maar van uit dat het verterende lijf oneetbaar is. In elk geval worden hun stoffelijke resten zo beter hergebruikt in de complete voedselketen.

Om 9.30am komt van achteren een Zwarte Beer met Vvormige witte vlek op de borst te voorschijn die stug achteraan blijft hangen en daar zijn vis uit het water haalt. Heel goed is te zien dat het hem niet om de vis maar om de kuit te doen is. Je ziet dat hij elke vis besnuffelt voordat hij die meeneemt en legt hem op de grond. Met beide poten knijpt hij het dier dan uit als een tube tandpasta en we zien de oranje eitjes uit het dier spuiten over de grond. Dat likt hij dan wat slordig op, en herhaalt het kunstje bij de volgende zalm. Als hij een andere plek achter de bosjes kiest als persplaats, waar hij goeddeels uit zicht is, komen de meeuwen op het restant van de eitjes af. Regelmatig is de zalm dan weggesparteld en soms in het water terechtgekomen. De Beer is af en toe weg, maar komt talloze keren terug. Als aan de straatkant kijkers staan maakt hij zich een paar keer groter en staat hij doodstil te kijken naar wat daar plaatsvindt. Na verloop van tijd zien we hem niet meer terugkomen. Het regent nog steeds, maar is geen betere lanterfantplek met uitzicht op Nat.Geographic nivo! Fenomenaal!

Het gaat harder regenen. Om 1pm verschijnt een/de Zwarte Beer weer, met Vvlek, en doet zijn show voor een redelijk groot publiek. Hij komt nog een keer terug van weggeweest, haalt een vis op en loopt dan achterin zo tegen de schuine boomstam op, over de watervalkreek, om in het loof te verdwijnen. Pracht gezicht!

Tegen 3.30pm is de vloed net aan het afnemen, staat het grootste deel onder water en kunnen de zalmen ver naar achteren zwemmen waar het een drukte van jewelste is. Het hoge gras is onder water in de richting van de uitstroom gaan hangen, kennelijk is de uitstroom minstens zo krachtig als de vloedstroom.

Alle Meeuwen en een enkele Raaf zijn vertrokken omdat ze zo niet tussen het grind naar hun favoriete ei-maaltijd kunnen zoeken. Plotseling valt me een vliegende vis op, oftewel er zweeft een vis door de lucht! Goed kijkend blijkt de/een Zwarte Beer helemaal achterin onder de helling in de schaduw aan het visrapen te zijn gegaan. Hij wil kennelijk niet door het hogere water en klimt recht tegen de helling op, snel en is een tiental meters hoger verdwenen. Dat kunstje herhaalt zich nog een keer. Boeiend allemaal!

Tegen 5pm is de eb weer zover op gang dat in de bochten de dode vis weer op het droogvallend gras blijven hangen. Ook komen de meeuwen weer terug op zoek naar geschoten kuit. Het is weer gezellig druk, maar nog geen Beer. We krijgen de indruk dat deze kreek twee of drie Beren- bewoners of -passanten kent.

Om 7pm komt de/een Zwarte Beer weer aandeel opeisen uit het zalmenbestand en gaat, typerend, telkens zitten of liggen uitknijpen. Op dat moment komt van linksachter een tweede, grotere, te voorschijn voor hetzelfde. Beide hebben het V-teken op de borst. Langzaam gaat de kleine richting grote, met flinke bocht en lijkt dan via een hoge wand het bos achterin te gaan maar komt echter bij de waterval weer te voorschijn en gaat naar de grote toe. Die haalt uit met een sprong zodat de toenadering niet echt tot stand komt. De kleine wijkt uit en we haar plassen waardoor we zeker weten dat dit een vrouwtje is. Het vrouwtje gaat voorzichtig op de man af maar die verdwijnt met de vrouw er achteraan die even later alleen terugkomt, laat zien dat ze ook een vis kan vangen ipv oppakken, kuiert rustig rond en gaat hier en daar zitten en liggen zalmpersen. Daarna is ook zij weg, maar Mar herkent beide aan de neustekeningen!

Rond 9.30pm beginnen we op te ruimen en mentaal van dit bijzondere plekje afscheid te nemen. Dan blijkt op het eilandje een flinke Zwarte Beer te staan. Direct splitst deze zich op in een hupplelpup en een moeder beer.

Berin gaat telkens het water in, grijpt een vis en neemt deze mee de kant op waar dan de inmiddels weggezorven huppelpup direct aan komt sprinten om te zien hoe je een tube kuitvis moet leegdrukken. Moeder keert telkens haar brede achterste naar ons zodat we de details meestal moesten missen. Mar zag in de kijker ook niet dat de cub kuit oplikte. Dit schouwspel beneemt ons de weggaanlust, tot het eind van de voorstelling. Tevens eind van onze hoogtepuntdag, want zo ervaren we dit wel. Ook is zowel ons wishlistitem ‘berin met pups’ als ‘beer vissend’ vandaag meer dan ingevuld. Fantastisch!!!

We brengen op onze pitplek de nacht door.

180813. Corneel is vandaag jarig en krijgt een tablet, een Galaxy tab A! Jawel, meegaan met deze tijd! Wij slapen een gat in de dag en taaien na het ontbijt af naar het Guchak NF vis.c. waar ze op de kuitschietende vis in de bergkreek een camera hebben met scherm binnen. Niet dus, spul kapot. Buiten zijn de vissen toch maar doorgegaan met wat ze normaliter doen en daar zien we ook andere dan Pink- of Humpzalm () nl. de Chump- of Dog zalm die groenig-geel overkomt en er daardoor uit ziet of zijn vel is afgestroopt.

Verder is er niet veel te beleven want hier blijven de beren nu ook weg.

We hebben het druk vandaag want eerst willen we op de camping ons plekje innemen om meteen weer door te rijden om onze Lulubelle tickets op te halen, de afvaartplaats en parkeergelegenheid daar te zien en info over viswinkels en -restaurants te krijgen alvorens de vissoeplunch, afwas, douche-, dubbele was, droog- en opruimklussen te klaren voordat het tijd is voor avondeten voorbereiden terwijl de pc wordt geupdate, de dropboxen gesynced, de wordpressblogs gebackupped sinds juni, de dropbox en de blogbackups naar de Nass thuis worden gestuurd en de laatste blog van media wordt voorzien, nagelezen en gepubliceerd.