180817 18 Whitehorse2Watson Lake

180817 Iets fatsoenlijker later dan gisteren maar toch bijtijds duiken we voor de wifi de Walmart in. Ook hier wil zowel de Walmart- als de McDonald wifi-pagina niet starten, maar via een gelukkige vondst (restart homepage knop..?) kom ik daar toch doorheen. Wat echter helaas niet het gewenste full-upload-by-dropbox effect heeft, maar per stuk uploaden levert toch voldoende materiaal voor de blog op. Die is dus weer uit.

Tegen 10u gaan we richting SS Klondike waarachter ergens de fish hatchery moet zijn. Daar bevindt zich echter een school, maar een local weet waar we moeten zijn en dus tuigen we op om daarheen te gaan. Er staat een houten loods aan een houten stellage aan de zijkant van een brede tamelijk hoge dam waar het water grootscheeps afstroomt. Niet een eenvoudige barrage voor m’n kano’s…. Ook niet neembaar door de Chinook Salmon die een ongelooflijke prestatie heeft verricht om hier te komen.

Ze komen uit de Beringzee, west Alaska, waar ze in 4 jaar 7kg zwaar zijn geworden, naar de Yukon monding waar ze in Mei de joekellange Yukon ingaan om na niet minder dan 3200km hier na 3 maanden vastend zwoegzwemmen tegen de stroom in, in augustus/september aan te komen om tegen die barrage aan te botsen met een barstensvolle zak eggs (kuit) of milt (hom).

Sinds mensenheugenis vissen de South Tutshones, mn. de Ta’an Kwach’an (‘mensen van het Ta’an meer), langs de Yukon op talrijke visplaatsen die bijv. ‘Chamiq’ (plaats waar je je visnet uitzet) genoemd worden met visnetten, fuiken en speciale zalm-speren uit Wilg, Elandhuid en Schapenhoorn gefabriceerd. Later worden Fish Wheels gebruikt, een op waterkracht draaiende schep-mand-molen.

In 1984 is een visladder geinstalleerd, door de Hydro-electriciteitscentrale, die luwteplekken creeert waar de zalmen inzwemmen maar toch genoeg stroming en dus ook zuurstof heeft om hen door te laten zwemmen in de visladder, schuin omhoog met haarspeld bochten. Net echt, echt echt.

Dan komen ze halverwege in een rustkamer met ramen waar ze gecategoriseerd geteld worden, waarna de meesten door mogen. Dit jaar zijn er 41 gekweekte en 114 wilde mannen en 22 resp 101 dames geteld tot vanmiddag, vandaag 4 6 2 2. In 2017 476 kweek en 750 wilde. Een beperkt aantal wordt in de zomer letterlijk onderschept. Met hom noch kuit mogen ze dan door. De eitjes worden bevrucht en ingenesteld, wat in de winter jaarlijks zo’n 150.000 ‘fry’ (borelingen) oplevert met een relatief erg lage verliesrate. Voordat ze met bakken tegelijk uitgezet worden, krijgen ze een gecodeerd minidraadje in de neus en wordt de kleine achterste rugvin verwijderd (alles onder lichte narcose) zodat ze bij terugvangst herkend, gemeld en geteld kunnen worden. Sinds 1996 worden ook andere soorten, als Kokanee Zalm en Bull-, Lake- en Rainbow forel, vermeerderd.

Tegen de middag beginnen we aan de ruk naar Watson Lake. De weg is overwegend goed maar ook met flinke stukken trilmachine, oftewel grindasfalt en af en toe wat pleisterwerk. Af en toe incasseren we een beukje als een gat of scheur of hobbel niet tijdig gezien is. We komen een aantal lifters tegen, als we langs het 35km lange Teslin meer rijden, waarvan we de eerste, met hond al passeren als hij pas z’n liftgebaar maakt. De tweede doet niets maar we bieden hem een lift aan die hij dankbaar aanneemt. Hij is half Iers, en maternaal een hele Tlingit. Z’n autowiel is kapot, er is hier nergens een monteur of onderdelen en dat is dus behelpen oftewel lopen geblazen. We zetten hem af bij de wagenziekmakende golvende metalen Teslin bridge met open wafelbodem. De derde is Jezus, een Wisconser knaap van 27 die bij de spoorwegen infra-ingenieur was toen hij recent opzegde om te gaan rondzwerven en nog slechts een gevulde rugzak bezit (plus bankrekening?). In de verte zien we een kolossale witte wolk in paddestoelvorm, bosbrand?! We komen na 448km aan in Watson lake waar we hem afzetten (beter: uitzetten) waar we voor komen Signpost Forest!

Sinds 1920 strukkelde de Can. President en het gerechtshof in Ottawa met het al dan niet aanleggen van de Pacific Yukon Hwy, ondanks druk van de Am. President Roosevelt. Wel werden airstrips aangelegd langs de lijn Edmonton-Whitehorse-Beaver Creek. Na de aanval op Pearl Harbor op 11feb1942 was het in 2 weken akkoord via een Am. Compromis dat zij de regie voerden en $50miljoen betaalden er voor. Watson Lake was een legerplaats en vliegveld in 1942 en is pas een dorp geworden na de aanleg in 2 maanden (!!!) van de noodweg naar Alaska door de Am. Genie ten tijde van de Japanse oorlog in 1942 na Pearl Harbor. De 1500mijl (2500km) lange weg voerde langs de Canadese airstrips, die net tussen Edmonton en Alaska aangelegd waren, hoewel dit door een bizar moeilijk landschap loopt. Een prestatie van grote klasse, in 2 zomermaanden, met inzet van 11000 soldaten, 7500 civielen en 11000 stuks machines; ook al was het resultaat matig voor langere termijn en werd het in de zomer een jaar later all-weather afgerond. Japan ligt immers slechts 600mijl van Alaska af, nog minder van de Aleoeten en ruim 1000mijl korter dan over de Pacific naar New York. De Canadezen die alles voor $77miljoen ([on]vrijwillig?) overnamen kregen een kat in de zak en vernieuwden zo ongeveer alles in wat nu de Alaska Highway is.

Signpost Forest is wereldwijd bekend, en velen gaan hier goed voorbereid met thuisgefabriceerde signs naar toe. Ooit half september 1941 met één bord begonnen door de bij de aanleg van de weg betrokken militair met heimwee Carl Lindley uit Danville Illinois. Onverwacht is het een rage signs op te hangen en de bewoners namen het beheer op zich. In 2010 is dit in Danville ‘geplagieerd’, 8 jaar na Dan’s overlijden. In het vis.c. hangt sinds het 50j jubileum een replica van het eerste bord dat is vergaan/verdwenen. Eind 2016 hangen er 83.886!

Er staan op het Forest terrein taloze houten staketsels, ‘bomen’, allemaal boordenvol. Bijna 84000 signs zijn in totaal gepost, sept. 2016. Een Eekhoorn heeft een posted sign gekraakt. Ook staan er machines die bij de noodwegaanleg zijn gebruikt. In het vis.c. is een museum over de aanleg er van, wel, boeiend. Wij halen bij een garage (waar wegens munitiegebrek geen waarschuwingsschot wordt gelost) een stuk hout voor $7 donatie aan ‘lijders aan cystic fybrosis’ (taaislijmziekte). Mar neemt het artistieke deel op zich en verft het noodgedwongen helemaal limegroen. Ook maakt ze een schets die ze op het hout overneemt.

Morgen schilderen en ophangen!!

Bij het avondeten hebben we een nouveaute: Halibut Sheeks. In het pak lijken ze op grote kroepoek. Uit de pan meer op Rockfish. Ze smaken sappig en steviger dan Rockfish met stevige draden. Draadjes-heilbot dus. Erg lekker!

Wat opvalt: Mar hoorde iets over forestfires en schrok van de tientallen op de kaart. Die blijken oost richting Fort Nelson en zuid richting Hazelton te woeden en er is sprake van evacuatie in het zuiden. Onze lifter wil naar het zuiden en overweegt via Nelson te gaan. Op onze route wordt geen probleem verwacht (nog?).

Mar hoorde ook iets over Aurea Borealis, en die blijkt inderdaad gezien te zijn hier, gisteravond nog heel mooi. Of het ook vanavond optreedt gaan we uitproberen tussen 22.30u en 23u.
En, hoewel uiterst matig, zien we om 23.10u het lichtverschijnsel! Een grijswitte band schuift langzaam naar het oosten en vervormd bolvormig op een paar plaatsen. Niet te fotograferen.

Vandaag is Discovery Day, met parade (…nou ja..), festiviteiten,wedstrijden etc. Grappig er iets van te zien.

Dropbox wil nog steeds niet uploaden vanaf m’n phone. Nu dus via m’n tablet geprobeerd. Zie hier het resultaat.